Almanya'da 45 yıl sigortalılıkla emeklilik: Türkiye'deki süreler de sayılır mı?

45 yıldan emeklilik: Hangi koşullar gerekli?Video YouTube üzerinden yüklenir. İzlemek için tıkladığınızda YouTube'a veri aktarılır.YouTube'da izleyin ↗

Almanya'da halk arasında “45 yıldan emeklilik” ya da “63 yaşında emeklilik” diye bilinen konu, Almanya'daki birinci ve ikinci kuşağın en çok sorduğu konulardan biri. Kimler yararlanabilir? Hangi süreler 45 yıla sayılır? Türkiye'deki sigortalılık süreleri hesaba girer mi? Adım adım ele alıyoruz.

45 yıl aralıksız çalışmak gerekmiyor

En önemli nokta şu: Almanya'da 45 yıl aralıksız çalışmış olma şartı yoktur. Kanunun aradığı, 45 yıllık bekleme süresinin (Wartezeit) dolmasıdır. Bu süreye yalnızca kanunda sayılan aylar girer. Çalışmadığınız her dönem otomatik sayılmaz; ama çalışmadığınız bazı dönemler de şartları varsa sayılır.

İki şart: 45 yıl ve yaş sınırı

Bu emekliliğin resmî adı Altersrente für besonders langjährig Versicherte, yani çok uzun süre sigortalı olanlar için yaşlılık aylığıdır. İki şartı vardır: 45 yıllık bekleme süresini doldurmak ve doğum yılınıza göre belirlenen yaşa gelmek. Yaş şartı yüzünden bu emeklilik artık “63 yaşında emeklilik” değildir.

Hangi süreler 45 yıla sayılır?

• Sigortalı bir işte çalışırken ödenen zorunlu primler; kendi hesabına çalışıp zorunlu prim ödeyenlerin süreleri de sayılır.
• Minijob: Emeklilik primine kendi payınızı da ödediyseniz o aylar sayılır. Prim muafiyeti istediyseniz ve yalnızca işveren ödediyse süreler ancak kısmen dikkate alınır.
• Çocuk yetiştirme süreleri ve çocuk 10 yaşına gelene kadarki dönem.
• Bir yakınınıza evde, meslek olarak değil gönüllü olarak bakım verdiğiniz süreler (belirli şartlarla).
• Almanya'daki askerlik ve sivil hizmet dönemleri.
• Hastalık parası (Krankengeld) aldığınız dönemler.
• İşsizlik parası (Arbeitslosengeld) aldığınız dönemler. Emekliliğin başlamasından önceki son iki yılda alınan işsizlik parası sayılmaz; işsizlik işverenin iflası ya da işyerinin tamamen kapanması yüzünden olmuşsa yine sayılır.
• İsteğe bağlı primler: Yalnızca en az 18 yıl zorunlu priminiz varsa.

Sayılmayan süreler

• Yalnızca okulda ya da üniversitede geçen süreler.
• Hiçbir ödenek almadan işsiz geçen dönemler.
• Jobcenter'dan alınan yardım: bugünkü adıyla Grundsicherungsgeld, önceki adıyla Bürgergeld, ondan önce Hartz IV.
• Boşanmada emeklilik haklarının paylaşılmasından (Versorgungsausgleich) gelen aylar.

Yani sigorta dökümünüzde görünen her ay 45 yıla sayılıyor demek değildir.

Türkiye'deki süreler sayılır mı?

Almanya ile Türkiye arasında sosyal güvenlik anlaşması vardır. Bu anlaşma sayesinde iki ülkedeki sigortalılık süreleriniz, Almanya'daki emeklilik hakkınız incelenirken birlikte değerlendirilir. Türkiye'de çalışmış olmanız 45 yıl hesabında yok sayılmaz. Ama iki önemli kayıt vardır.

Birinci kayıt: Her süre otomatik eklenmez

Alman kurumu, SGK'dan bildirilen sürenin ne tür bir sigortalılık olduğuna bakar. Çalışmaya dayalı zorunlu sigortalılık, yani 4/a, 4/b ve 4/c kapsamındaki süreler dosyaya göre değerlendirilir. Türkiye'de isteğe bağlı prim ödediyseniz Almanya'daki kuralın aynısı geçerlidir: 18 yıl zorunlu prim şartı aranır. Her durumda sürelerin Alman kurumuna bildirilmesi ve kabul edilmesi gerekir.

İkinci kayıt: Alman aylığını artırmaz

Türkiye'deki süreler 45 yılı doldurmanıza yardım eder, ama Alman emekli maaşınızı artırmaz. Almanya'daki aylığınız Almanya'daki kazanç ve primlerinize göre hesaplanır. Türkiye'deki süreleriniz için Türkiye kendi kurallarına göre ayrıca bakar. İki ülkeden ayrı ayrı aylık almanız mümkündür.

Bir kural daha: Aynı ay iki kez sayılmaz. Aynı dönemde hem Türkiye'de hem Almanya'da kaydınız varsa o ay iki ay olarak eklenmez.

Bir örnek

Bir kişi Almanya'da 33 yıl, Türkiye'de 12 yıl zorunlu sigortalı çalışmış olsun. Toplam 45 yıl gibi görünüyor. Şart doldu diyebilmek için Türkiye'deki 12 yılın Alman kurumuna bildirilmiş ve kabul edilmiş olması gerekir; çakışan aylar varsa düşülür. Maaşın miktarı ise 45 yıla göre değil, Almanya'daki 33 yılın kazancına göre belirlenir.

Pratikte ne yapmalısınız?

1. 01
   Sigorta dökümünüzü isteyin

   Deutsche Rentenversicherung'dan Versicherungsverlauf isteyin. Hangi dönemlerin kayıtlı olduğunu ve hangi ayların 45 yıla sayıldığını kontrol edin.

2. 02
   Türkiye sürelerini bildirin

   Türkiye'deki çalışmalarınız görünmüyorsa SGK hizmet dökümünüzü ve elinizdeki belgeleri kuruma bildirin. Hangi sürelerin 45 yıla dâhil edildiğini yazılı olarak netleştirin.

3. 03
   Boşlukların nedenini bulun

   Çocuk yetiştirme, bakım, hastalık parası, işsizlik parası ya da Türkiye'deki çalışma kayda geçmemiş olabilir. Eksik bir kaydın düzeltilmesi emeklilik tarihinizi değiştirebilir.

4. 04
   Başvuruyu erken yapın

   Emeklilik başvurusunu, başlamasını istediğiniz tarihten yaklaşık üç ay önce yapın. Dosyada Türkiye süreleri ya da eksik kayıt varsa çok daha erken başlayın; iki ülke arasındaki yazışma zaman alır.

Özet

45 yıllık emeklilik için 45 yıl aralıksız çalışmanız gerekmez. Önemli olan, kanunun kabul ettiği ayların 45 yılı bulması ve doğum yılınıza göre yaş sınırına gelmenizdir. Türkiye'deki süreler bu hesaba girebilir; ama her süre otomatik kabul edilmez ve Alman maaşınızı artırmaz. Kendi dosyanızda hangi ayların sayıldığını sigorta dökümünüzden ve kurumun yazılı cevabından kontrol edin.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Av. Talha BarutAvukat (Türkiye) · Hamburg

Talha Barut, Antalya Barosu'na kayıtlı avukattır ve Hamburg Avukatlar Odası'na (Hanseatische Rechtsanwaltskammer) kabul edilmiştir. Hamburg'da Türk hukuku alanında danışmanlık verir, 2014'ten bu yana arabulucudur.

Av. Talha Barut hakkında